Pomoc finansowa dla powodzian. O jakie środki można się ubiegać?

Każda osoba, która ucierpiała wskutek powodzi, ma prawną możliwość ubiegania się o różnorodne formy pomocy przewidziane przez rząd. Najczęściej mówi się o zasiłkach, jednak to tylko jedna z dostępnych opcji. Przedsiębiorcy mogą wystąpić o odroczenie płatności podatków oraz składek na ZUS. Osoby spłacające kredyty mają szansę na umorzenie rat, a studenci i uczniowie mogą otrzymać jednorazowe wsparcie finansowe. Dodatkowo, przewidziano środki dla osób niepełnosprawnych. W tym artykule dowiesz się o dostępnych rodzajach pomocy publicznej dla powodzian.

Zasiłki

Osoby dotknięte skutkami powodzi mogą otrzymać jednorazową, bezzwrotną państwową pomoc doraźną w wysokości 10 tys. zł podzieloną na dwa osobne zasiłki: pierwszy w wysokości 2.000 zł, a drugi w wysokości 8.000 zł. Dodatkowo, istnieje możliwość ubiegania się o 100 tys. zł na naprawę zniszczonego mieszkania czy domu oraz 200 tys. zł na jego odbudowę. 

Aby uzyskać te środki, należy złożyć co do zasady stosowne oświadczenie lub wniosek w ośrodku pomocy społecznej. Procedury są dość uproszczone, a w przypadku zasiłków w wysokości 2 i 10 tys. zł środki te mają być wypłacone bez zbędnych formalności. O każdy zasiłek należy wnioskować z osobna z uwagi na oddzielne podstawy prawne przyznania takich środków. Jednak zanim gmina przyzna kwotę 8 tys. zł, konieczne będzie przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w ciągu dwóch dni roboczych od momentu uzyskania informacji o potrzebie wsparcia.

Przy zasiłkach w wysokości 100 i 200 tys. zł na remonty i odbudowę, gmina będzie dokładnie oszacować rozmiar zniszczeń w mieszkaniach domach. Takie szacowanie przeprowadza osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia lub specjalna komisja powołana przez władzę wykonawczą gminy tj. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, z udziałem pracownika nadzoru budowlanego. Dobrze już teraz udokumentować jak najdokładniej zniszczenia dokonane przez powódź.

Pomoc finansowa dla uczniów, studentów i osób niepełnosprawnych

Rodzice uczniów poszkodowanych wskutek powodzi, którzy otrzymali zasiłek celowy w wysokości 8.000 zł mogą dodatkowo wnioskować do właściwej gminy o przyznanie dodatkowych zasiłków w łącznej wysokości 3.040 zł. Na środki składają się następujące świadczenia w wysokości:

• 1.000 zł tytułem zasiłku losowego, 
• 1.540 zł tytułem dofinansowania wyjazdu terapeutycznego,
• 500 zł tytułem wsparcie na organizację zajęć terapeutyczno-edukacyjnych.

Ponadto osoby z niepełnosprawnościami, które posiadają ważne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, mają możliwość otrzymania wsparcia finansowego w postaci: jednorazowej pomocy finansowej do kwoty 2 tys. zł na cele związane z rehabilitacją społeczną, a także jednorazowego świadczenia na pokrycie strat lub naprawę uszkodzonego sprzętu wskutek powodzi. Wnioski w tych sprawach należy składać w powiatowym centrum pomocy rodzinie (PCPR), właściwym ze względu na miejsca zamieszkania.

Natomiast studenci, znajdujący się w trudnej sytuacji życiowej wskutek powodzi, mogą wnioskować o zapomogę przyznawaną przez uczelnię, której wysokość ustalana jest indywidualnie, biorąc pod uwagę sytuacje życiową i materialną studenta. Wnioski o zapomogę składa się na uczelni. Dodatkowo, potwierdzenie otrzymania zasiłku celowego w wysokości 8.000 zł przez rodziców może stanowić dodatkowy argument przy ubieganiu się o takie wsparcie, więc warto zachować taki dokument. Warto też dokładnie i szczegółowo uzasadnić taki wniosek o zapomogę. 

Wsparcie dla kredytobiorców w postaci możliwości umorzenia rat kredytu

Osoby spłacające kredyty, mogą również liczyć na szczególne wsparcie od państwa. Główną formą pomocy będzie Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK), który umożliwi powodzianom umorzenie do 12 rat kredytu hipotecznego. Ta pomoc będzie dostępna dla osób, których kredyt dotyczy nieruchomości, z której czasowo utracili możliwość korzystania na skutek powodzi. Bank Gospodarstwa Krajowego zapewnia, że wnioski o wsparcie będzie można składać zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Dodatkowo, prywatne banki z własnej inicjatywy pracują nad szerszym programem wsparcia, inspirowanym kredytowymi moratoriami wprowadzonymi w trakcie pandemii.

Zwolnienia i odroczenia w płatnościach należności podatkowych

Rząd przewidział również wsparcie w zakresie podatków przewidując w tym zakresie odroczenia w płatnościach, a również możliwe są zwolnienia na zasadach ogólnych. 

Termin zapłaty podatku, przypadający na dzień 20 września 2024 roku, został już przesunięty dzięki rozporządzeniu ministra finansów, które opublikowano w dniu 19 września 2024 roku. Należy jednak uważać przy tym na pewne komplikacje z tym związane. Rozliczenie VAT zostało przesunięte aż do stycznia 2025 roku, co daje przedsiębiorcom cztery miesiące na uregulowanie należności. W tym okresie możliwe jest, że VAT za sierpień 2024 zostanie skompensowany zakupami związanymi z naprawą lub odbudową. W przypadku, gdy podatek VAT naliczony okaże się wyższy od należnego, warto w styczniowym JPK uwzględnić nadpłatę na rzecz sierpniowego VAT. Zmienią się również terminy składania deklaracji VAT – JPK za sierpień i wrzesień będzie można złożyć razem z październikowym JPK w listopadzie. Odroczenie obejmuje także inne podatki, takie jak PIT, CIT, ryczałt, podatek od spadków i darowizn oraz PCC. W przypadku PIT i CIT, podobnie jak w VAT, przedsiębiorcy mogą skorzystać z możliwości obniżenia zobowiązań podatkowych poprzez wykazanie kosztów bez uzyskania przychodów.

Podatnicy mają również możliwość ubiegania się o umorzenie podatków, zgodnie ze standardową procedurą przewidzianą przez prawo. Przepisy ordynacji podatkowej przewidują taką możliwość w szczególnych sytuacjach, np. z powodu istotnych okoliczności dotyczących podatnika. W praktyce urzędy skarbowe rzadko zgadzają się na umorzenie, preferując rozłożenie należności na raty, jednakże z uwagi na obecną sytuacje i apele rządzących do urzędników, istnieje szansa, że w takich przypadkach związanych z klęską żywiołową, fiskus może jednak pochylić się nad umorzeniem podatku. Aby ubiegać się o umorzenie zaległości podatkowych, należy złożyć indywidualny wniosek, szczegółowo go uzasadnić i dołączyć do niego odpowiednie dokumenty.

Odroczenie płatności składek ZUS

Najdłuższe przesunięcie w płatnościach należności publicznych dotyczy jednak składek ZUS, zarówno tych opłacanych przez przedsiębiorców, jak i pracowników. Nowy termin płatności za okres od sierpnia do grudnia 2024 roku został wyznaczony na 15 września 2025 roku, co oznacza niemal roczne odroczenie. W przeciwieństwie do podatków VAT, PIT i CIT, w przypadku ZUS nie ma możliwości obniżenia składek, z wyjątkiem składki zdrowotnej. Oznacza to, że 15 września przyszłego roku konieczne będzie uregulowanie składek za okres aż pięciu miesięcy, co może stanowić bardzo duże obciążenie finansowe dla przedsiębiorców. Obecnie można wnioskować wyłącznie o umorzenie składek ZUS wyłącznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, nie można jednak wnioskować u umorzenie składek pracowników. W tym zakresie przedsiębiorcy oraz prawnicy apelują do rządu, że niezbędne będą dalej idące regulacje prawne, przewidujące zwolnienia oraz ulgi w tym zakresie, a zwłaszcza w formie tzw. "wakacji od ZUS" dla osób poszkodowanych wskutek powodzi.

W ramach prowadzonej przeze mnie kancelarii przewiduję nieodpłatną pomoc osobom, które zostały dotknięte wskutek powodzi. Udzielam darmowych porad oraz konsultacji prawnych powodzianom. 

Zapraszam do kontaktu, jeżeli potrzebujesz wsparcia prawnego w tym ciężkim dla Ciebie i Twojej rodziny czasie. 

Albert Białczyk
Radca Prawny
📞 +48 785 139 847
✉️ [email protected]