Czym różni się radca prawny od adwokata? Do kogo się udać?

Na samym początku przy wyborze prawnika nasuwa się pytanie - czym się w ogóle te dwa zawody różnią. W rzeczywistości, choć różnice pomiędzy tymi zawodami były istotne jeszcze kilkanaście lat temu, obecnie są one już niewielkie, a wręcz marginalne, a od lat postulowane jest połączenie obu zawodów w jeden. 

Edukacja prawnicza – jak zostaje się prawnikiem?

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że każdy radca prawny oraz adwokat jest również prawnikiem. Aby zostać prawnikiem, trzeba ukończyć jednolite studia prawnicze, które trwają 5 lat i kończą się uzyskaniem tytułu magistra prawa. Po ukończeniu studiów absolwent może rozpocząć karierę prawniczą od jednej z kilku aplikacji prawniczych dostępnych na rynku, takich jak m.in. aplikacja radcowska, adwokacka, notarialna czy komornicza. Proces ten wiąże się z koniecznością zdania egzaminu wstępnego oraz odbyciem kilkuletniej aplikacji zwieńczonej egzaminem zawodowym. Dopiero po wpisie na odpowiednią listę i związanym z tym spełnieniu licznych wymogów można rozpocząć działalność zawodową jako radca prawny lub adwokat.

Warto też wytłumaczyć również znaczenie słowa „Mecenas”. Jest to zwyczajowy zwrot grzecznościowy, który jest stosowany wobec osoby wykonującej zawód prawniczy lub posiadającej umocowanie do występowania przed sądem w imieniu innej osoby. Mecenasem można tytułować więc zarówno radcę prawnego i adwokata, ale również i innych prawników.

Radca prawny a adwokat – czym się różnią?

Historia zawodów

Radca prawny to zawód, który zaczął się kształtować w Polsce w latach 60. XX wieku w przeciwieństwie do zawodu adwokata, którego korzenie sięgają początków II Rzeczypospolitej – czyli czasów po I wojnie światowej. Początkowo radcowie prawni świadczyli usługi głównie na rzecz przedsiębiorstw państwowych i instytucji publicznych. Adwokaci natomiast mieli szersze kompetencje, zwłaszcza w zakresie reprezentowania klientów w sprawach sądowych, jednakże wskutek kilku dekad uprawnienia radcy prawnego zostały zrównane z uprawnieniami adwokata.

Obecne kompetencje

Współcześnie różnice między radcą prawnym a adwokatem są już niewielkie. Zmiany w prawie, zwłaszcza te z 2015 roku, sprawiły, że oba zawody mają niemal identyczne kompetencje. Zarówno radca prawny, jak i adwokat mogą reprezentować klientów przed sądami cywilnymi, karnymi, administracyjnymi, a także przed różnymi instytucjami i organami państwowymi. Oznacza to, że z punktu widzenia klienta, wybór pomiędzy radcą a adwokatem zależy głównie od preferencji, zaufania do danej osoby lub jej doświadczenia w konkretnej dziedzinie prawa.

Jedyną znaczącą już różnicą, jest możliwość pozostawania przez radcę prawnego w stosunku pracy. Adwokat ma bezwzględny zakaz świadczenia pomocy prawnej w ramach stosunku pracy natomiast radca prawny może łączyć działalność w kancelarii z zatrudnieniem na etacie, jednakże w takim przypadku, będzie wiązało się to z pewnym ograniczeniem, ponieważ nie będzie mógł pełnić funkcję obrońcy w postępowaniu karnym.

Samorządy zawodowe

Warto wskazać również, że radcowie prawni i adwokaci należą do odrębnych samorządów zawodowych. Radcowie są zrzeszeni w Okręgowych Izbach Radców Prawnych, natomiast adwokaci – w Okręgowych Radach Adwokackich. Samorządy te dbają o przestrzeganie etyki zawodowej, organizują szkolenia i reprezentują interesy swoich członków. Dla klientów może mieć to istotne znaczenie w przypadku gdy zaistnieje uzasadniona potrzeba skierowania skargi na radcę prawnego lub adwokata. Z uwagi, że są to dwa różne samorządy zawodowe to każdy z nich ma swoje odrębne organy właściwe do rozpoznania takich skarg.

Czym się kierować przy wyborze prawnika?

W praktyce nie ma już wyraźnych różnic w kompetencjach obu zawodów, dlatego decyzja o wyborze radcy prawnego lub adwokata zależy od kilku czynników:

1. Rodzaj sprawy: Zarówno radca prawny, jak i adwokat mogą zająć się sprawami cywilnymi, karnymi, gospodarczymi czy administracyjnymi. Wybór specjalisty warto dostosować do specyfiki sprawy. Niektórzy prawnicy specjalizują się w konkretnych dziedzinach, takich jak prawo rodzinne, prawo pracy czy prawo handlowe.
2. Zaufanie i polecenia: Często decydującym czynnikiem jest zaufanie do konkretnego prawnika lub rekomendacje i polecenia znajomych. Warto kierować się opiniami innych zaufanych osób, które korzystały z usług danego radcy prawnego lub adwokata.
3. Dostępność i lokalizacja: Wybór kancelarii może być także podyktowany lokalizacją oraz dostępnością prawnika. Często ważne jest, aby prawnik był łatwo dostępny i mógł szybko zareagować na potrzeby klienta.
4. Koszty: Wynagrodzenie za usługi prawne może się różnić w zależności od prawnika, jego doświadczenia i lokalizacji kancelarii. Przed podjęciem decyzji warto dowiedzieć się o możliwych kosztach i ustalić warunki współpracy.

Podsumowanie 

Radca prawny i adwokat to zawody, które obecnie różnią się głównie nazwą oraz przynależnością do różnych samorządów. Oba te zawody mają niemal identyczne kompetencje, co oznacza, że z punktu widzenia klienta nie ma istotnych różnic, które wpływałyby na wybór. 

Warto podkreślić, że przedstawiciele obu zawodów mają swój własny strój urzędowy – taka samą czarną togę różniącą się jedynie kolorem żabotu oraz kolorem mankietów - co również pokazuje, że różnice pomiędzy zawodami są już marginalne i dla samego klienta pod kątem zakresu obsługi prawnej nie powinno mieć już znaczenia jakim tytułem profesjonalny pełnomocnik się tytułuje.

O niewielkich różnicach świadczy również fakt, że od lat pojawiają się głosy oraz projekty połączenia obu samorządów w jeden, co sprawiło by już, że różniące zostały już całkowicie zatarte w toku unifikacji. 

Kluczowe dla klienta przy wyborze prawnika powinno być przede wszystkim zaufanie do konkretnej osoby, jej doświadczenie w danej dziedzinie prawa oraz dostępność, a nie kolor żabotu togi. 

Jeśli szukasz profesjonalnej pomocy prawnej, zachęcamy do skorzystania z usług mojej kancelarii. Oferuję profesjonalne doradztwo i kompleksową obsługę prawną, dostosowaną do indywidualnych potrzeb klientów. Nie zwlekaj i skontaktuj się już dziś!

Albert Białczyk
Radca Prawny
📞 +48 785 139 847
✉️ [email protected]